Hé hallo! Even gezellig bijkletsen over... monniken? Ja, echt! En dan specifiek over die monniken met dat Ora et Labora-ding. Klinkt chique, hè? Maar wat betekent dat nou eigenlijk? Nou, "Bid en Werk", zo simpel is het. Klinkt best logisch, toch? Maar wie waren nou die kloosterlingen die dit motto zo hoog in het vaandel hadden?
De Benedictijnen: De Grote Voorbeelden
Oké, hier komt het: de Benedictijnen! Zij zijn zeg maar de OG's van de Ora et Labora-beweging. Sint Benedictus (ja, die kennen we vast wel ergens van) was de man die deze levenswijze in de 6e eeuw in elkaar flanste. Flanst hij even een kloosterregel in elkaar! En die regel, die was dus gebaseerd op… je raadt het al… bidden en werken!
Waarom bidden en werken? Nou, Benedictus vond dat een mens niet alleen maar in z'n eentje moest zitten mediteren (hoewel dat natuurlijk ook belangrijk was!). Nee, je moest ook iets nuttigs doen. Een beetje tuinieren, een beetje manuscripten kopiëren, een beetje de boel opknappen... Snap je het idee?
Stel je voor, je zit de hele dag te bidden. Klinkt misschien rustgevend, maar na een tijdje ga je je toch afvragen: "Wanneer ga ik nou eens wat met m'n handen doen?" En andersom, de hele dag aan het werk zonder een moment van reflectie? Ook niet ideaal, toch? Benedictus had dat dus door. Het was een kwestie van evenwicht.
Maar wat deden die Benedictijnen dan precies?
Goede vraag! Het antwoord is: van alles en nog wat! Ze waren echt van alle markten thuis. Manuscripten kopiëren was een belangrijke taak, want boeken waren toentertijd súper zeldzaam en kostbaar. Zonder de Benedictijnen hadden we nu misschien wel een heel stuk minder historische teksten gehad! Bizar idee, hè?
En dan natuurlijk de landbouw! De Benedictijnen waren vaak behoorlijk goed in het verbeteren van landbouwtechnieken. Nieuwe gewassen introduceren, irrigatiesystemen aanleggen... Ze zorgden ervoor dat hun kloosters zelfvoorzienend waren. Super handig, natuurlijk, want dan hoefden ze niet constant te bedelen bij de lokale bevolking. En stiekem ook wel slim, want zo konden ze ook nog eens wat extra verkopen. Slimme jongens!
Oh, en laten we de bierbrouwerijen niet vergeten! Ja, je leest het goed. Veel Benedictijnse kloosters hadden (en hebben nog steeds!) hun eigen brouwerij. Ora et Labora betekent dus blijkbaar ook: "Bid en brouw heerlijk bier!". Wie had dat gedacht? Proost!
Andere Kloosterorden die Ora et Labora omarmden
Hoewel de Benedictijnen de absolute pioniers waren, waren ze zeker niet de enige kloosterlingen die Ora et Labora als leidraad namen. Verschillende andere ordes hebben dit principe later ook overgenomen, al dan niet met hun eigen twist.
Denk bijvoorbeeld aan de Cisterciënzers. Zij waren eigenlijk een soort "upgrade" van de Benedictijnen. Ze vonden dat de Benedictijnen een beetje te decadent waren geworden (beetje veel lekker bier misschien?), dus besloten ze om terug te gaan naar een nog soberder en strenger leven. Ora et Labora, maar dan extra intensief. Dus nog meer handwerk, nog meer bidden, nog minder gezelligheid (gok ik zo).
En dan heb je nog de Trappisten. Die zijn weer een tak van de Cisterciënzers. Ja, het wordt er niet makkelijker op, ik weet het. Maar de Trappisten zijn vooral bekend om... juist, hun bier! (En hun kaas, trouwens). Dus eigenlijk is Ora et Labora bij hen geëvolueerd tot: "Bid, werk héél hard, en brouw goddelijk bier." Klinkt als een prima deal, toch?
Waarom was Ora et Labora zo succesvol?
Tja, dat is de hamvraag! Waarom sloeg deze filosofie zo aan? Ik denk dat het een paar redenen heeft:
- Het zorgde voor structuur: Een leven in een klooster kon best chaotisch zijn. Ora et Labora gaf de monniken een duidelijke dagindeling en een gevoel van richting.
- Het gaf betekenis: Bidden en werken waren beide belangrijk. De monniken voelden dat ze iets nuttigs deden, zowel voor hun eigen spirituele groei als voor de gemeenschap.
- Het was praktisch: Door zelfvoorzienend te zijn, konden de kloosters onafhankelijk blijven. Ze waren niet afhankelijk van de grillen van de buitenwereld.
- Het bevorderde de gemeenschap: Samen bidden en werken creëerde een sterke band tussen de monniken. Ze waren een hechte groep, die elkaar steunde in goede en slechte tijden.
Eigenlijk is Ora et Labora best een slim concept. Het is een soort work-life balance avant la lettre. Je zorgt voor je geest én voor je lichaam. En dat is iets waar we tegenwoordig nog steeds van kunnen leren, toch?
Ora et Labora in het Nu?
Denk je nu: "Leuk verhaal over monniken, maar wat heb ik daar nou aan?" Nou, meer dan je denkt! Het principe van Ora et Labora is eigenlijk best toegepastbaar in ons moderne leven. Natuurlijk hoef je niet per se de hele dag te bidden (tenzij je dat wilt, natuurlijk!), maar je kunt wel streven naar een betere balans tussen activiteit en reflectie.
Neem bijvoorbeeld je werk. Werk je je de hele dag uit de naad, zonder even stil te staan bij wat je eigenlijk aan het doen bent? Probeer dan eens een paar keer per dag een moment van rust in te lassen. Even mediteren, een wandeling maken, of gewoon even een kop koffie drinken en naar buiten kijken. Je zult zien dat je er productiever én gelukkiger van wordt!
En andersom, zit je de hele dag thuis te niksen? Probeer dan eens iets nuttigs te doen. Ga vrijwilligerswerk doen, leer een nieuwe vaardigheid, of begin een hobby. Je zult zien dat je je er veel beter door voelt!
Kortom, Ora et Labora is meer dan alleen een kloosterregel. Het is een levensfilosofie die ons kan helpen om een evenwichtiger en gelukkiger leven te leiden. En wie wil dat nou niet?
Dus, de volgende keer dat je een Benedictijner of Trappistenbiertje drinkt, denk dan even aan Ora et Labora. Proost! En werk ze! (Maar vergeet niet om af en toe even te bidden... of te mediteren... of gewoon even rustig te zitten.)
Tot de volgende keer! Hopelijk heb je er wat van opgestoken, en anders in ieder geval van genoten!
