Wanneer Was Indonesie Echt Helemaal Onafhankelijk

Heb je je ooit afgevraagd wanneer Indonesië echt helemaal onafhankelijk werd? Het is een vraag die vaak gesteld wordt, en het antwoord is complexer dan je misschien denkt. Veel mensen denken meteen aan 17 augustus 1945, de dag dat Soekarno en Hatta de Indonesische onafhankelijkheid proclameerden. Maar die dag markeerde niet het einde van de strijd, maar eerder het begin van een lange en moeilijke periode van diplomatie, conflict en uiteindelijk, volledige soevereiniteit. Laten we eens dieper in deze fascinerende geschiedenis duiken.

De Proclamatie: Een Cruciale Eerste Stap

Op 17 augustus 1945, slechts enkele dagen na de Japanse capitulatie in de Tweede Wereldoorlog, verklaarden Soekarno en Hatta de onafhankelijkheid van Indonesië. Dit was een moedige en radicale daad. De proclamatie, voorgelezen in Jakarta, was een korte, krachtige verklaring:

"Wij, het volk van Indonesië, verklaren hierbij de onafhankelijkheid van Indonesië."

Dit was echter niet het einde van de geschiedenis, maar slechts het begin van een lange en moeizame weg naar echte onafhankelijkheid. De Nederlandse regering, die Indonesië tot dan toe als kolonie bestuurde (Nederlands-Indië), was niet bereid de proclamatie zomaar te accepteren. Ze probeerden hun gezag over de archipel te herstellen.

De Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949)

De proclamatie van de onafhankelijkheid leidde tot een vierjarige onafhankelijkheidsoorlog, ook wel bekend als de Indonesische Revolutie (Revolusi Nasional Indonesia). Deze periode was gekenmerkt door gewapende conflicten, diplomatieke onderhandelingen en een enorme sociale en politieke omwenteling.

De Nederlandse troepen, gesteund door de geallieerden in de eerste fase, probeerden hun controle over Indonesië te herstellen. Dit leidde tot bloedige gevechten en zogenaamde 'politionele acties', Nederlandse militaire offensieven die bedoeld waren om de Republiek Indonesië te ondermijnen.

Het verzet tegen de Nederlandse aanwezigheid was enorm. Indonesische nationalisten, waaronder Tentara Nasional Indonesia (TNI), het Indonesische Nationale Leger, en diverse militante groepen, vochten hardnekkig om hun onafhankelijkheid te verdedigen. De oorlog had een diepgaande impact op de Indonesische samenleving, waarbij duizenden mensen omkwamen en miljoenen op de vlucht sloegen.

Internationale Druk en Diplomatie

De Indonesische onafhankelijkheidsstrijd kreeg steeds meer internationale aandacht. De Verenigde Naties (VN) speelden een cruciale rol bij het bemiddelen tussen Indonesië en Nederland. Door internationale druk, waaronder resoluties van de VN-Veiligheidsraad, werden de Nederlanders gedwongen tot onderhandelingen.

Verschillende overeenkomsten werden gesloten, waaronder het Akkoord van Linggadjati (1946) en het Renville-akkoord (1948). Deze overeenkomsten waren echter van korte duur en leidden niet tot een definitieve oplossing. De Nederlandse 'politionele acties' in 1947 en 1948, die gepaard gingen met veel geweld en schendingen van de mensenrechten, veroorzaakten internationaal steeds meer verontwaardiging.

De Ronde Tafel Conferentie (RTC) in Den Haag in 1949 was een keerpunt. Hier bereikten Indonesië en Nederland een akkoord over de soevereiniteitsoverdracht aan de Republik Indonesia Serikat (RIS), de Verenigde Staten van Indonesië. Dit was een federale staat die bestond uit verschillende deelstaten.

De Soevereiniteitsoverdracht: 27 December 1949

Op 27 december 1949 vond de soevereiniteitsoverdracht officieel plaats. Nederland erkende de soevereiniteit van de Verenigde Staten van Indonesië. Dit betekende dat Nederland juridisch gezien geen zeggenschap meer had over Indonesië. Koningin Juliana ondertekende het document van soevereiniteitsoverdracht, waarmee een einde kwam aan meer dan 350 jaar Nederlandse koloniale aanwezigheid.

Maar zelfs na 27 december 1949 waren er nog obstakels. De structuur van de Verenigde Staten van Indonesië (RIS) bleek instabiel en werd door veel Indonesische nationalisten als een Nederlandse poging gezien om de eenheid van Indonesië te ondermijnen. De meeste deelstaten kozen er al snel voor om zich bij de Republiek Indonesië aan te sluiten.

De Definitieve Onafhankelijkheid: 17 Augustus 1950

Op 17 augustus 1950, precies vijf jaar na de proclamatie van de onafhankelijkheid, werd de Republik Indonesia Serikat ontbonden en werd de Republiek Indonesië, zoals we die nu kennen, hersteld. Dit was een eenheidsstaat onder leiding van president Soekarno.

Hoewel 27 december 1949 een belangrijke datum is, beschouwen veel Indonesiërs 17 augustus 1950 als de datum waarop Indonesië echt volledig onafhankelijk werd. Het markeert de voltooiing van het proces van natievorming en de consolidatie van de Indonesische staat.

Er was echter nog één twistpunt: Nederlands Nieuw-Guinea (West-Papoea). Dit gebied bleef onder Nederlands bestuur tot 1962. Pas na een periode van politieke druk en militaire confrontaties, werd West-Papoea in 1963 overgedragen aan de VN en uiteindelijk in 1969 officieel onderdeel van Indonesië na een omstreden referendum.

Conclusie: Een Gelaagde Geschiedenis

Dus, wanneer was Indonesië echt helemaal onafhankelijk? Het antwoord is niet eenvoudig. Het is een proces in meerdere stappen:

• 17 Augustus 1945: De Proclamatie van de Onafhankelijkheid - een symbolische en cruciale eerste stap.
• 27 December 1949: De Soevereiniteitsoverdracht - juridische erkenning van de Indonesische soevereiniteit, maar nog niet volledig in de gewenste vorm.
• 17 Augustus 1950: De Herstel van de Republiek Indonesië als eenheidsstaat - de consolidatie van de Indonesische staat.
• 1969: De Integratie van West-Papoea - de voltooiing van de territoriale integratie van Indonesië.

Uiteindelijk is de datum 17 augustus 1950 voor veel Indonesiërs de belangrijkste dag, omdat het de voltooiing van hun strijd voor nationale eenheid en zelfbeschikking symboliseert. Het is een herinnering aan de lange en moeilijke weg die ze hebben afgelegd om hun onafhankelijkheid te bereiken.

Het verhaal van de Indonesische onafhankelijkheid is een inspirerend verhaal van moed, vastberadenheid en de strijd voor vrijheid. Het herinnert ons eraan dat vrijheid niet vanzelfsprekend is, en dat het vaak hard bevochten moet worden. Het is ook een belangrijk voorbeeld van hoe internationale druk en diplomatie een cruciale rol kunnen spelen in het bereiken van vrede en rechtvaardigheid.

De complexe en gelaagde geschiedenis van de Indonesische onafhankelijkheid biedt ons waardevolle lessen over natievorming, dekolonisatie en de betekenis van soevereiniteit.