Nou, luister eens, vrienden! Ik zat laatst te denken, met een kop dampende koffie en een stroopwafel binnen handbereik – zoals het een goede Nederlander betaamt – over die bekende uitspraak: "Er is iets rot in de staat Denemarken." Klinkt dramatisch, hè? Alsof er een gigantische, stinkende kaas onder Kopenhagen ligt te broeden. En in zekere zin... klopt dat ook wel een beetje.
Maar even serieus, die quote komt natuurlijk uit Hamlet van William Shakespeare. Een toneelstuk vol intriges, spoken, en koninklijke gekte. Maar wat betekent het nou eigenlijk? En is er echt iets rot in Denemarken? Laten we dat eens even onderzoeken. Pak er een kop koffie bij, want dit wordt een wild ritje door de Deense geschiedenis en actualiteit!
Hamlet voor dummies (en waarom het nog steeds relevant is)
Oké, even een snelle recap van Hamlet voor degenen die hun literatuurlessen (net als ik, soms) hebben doorgebracht met dagdromen over stroopwafels. De koning van Denemarken is dood. Zijn broer, Claudius, heeft niet alleen de troon gegrepen, maar is ook nog eens getrouwd met de weduwe, Gertrude. Hamlet, de zoon van de overleden koning, is not amused. En alsof dat nog niet erg genoeg is, verschijnt er ook nog een spook van zijn vader die zegt dat hij vermoord is door Claudius! Oef. Heftig begin van een maandag, zeg maar.
Dus, wanneer Marcellus, een bewaker, die fameuze woorden "Er is iets rot in de staat Denemarken" uitspreekt, bedoelt hij dat er fundamenteel iets mis is. Niet alleen is er een mogelijke moord en incest gaande, maar de hele morele en politieke orde van Denemarken is verrot. Het is een corruptie die tot in de kern van de samenleving doordringt. Ai!
Maar waarom is dit toneelstuk, geschreven in de 17e eeuw, nog steeds relevant?
- Het gaat over universele thema's: Verraad, wraak, machtsmisbruik, liefde, dood... stuk voor stuk thema's die nog steeds resoneren met mensen. Denk maar aan Game of Thrones, maar dan met meer poëzie en minder draken.
- Het laat de complexiteit van de mens zien: Hamlet is geen heldhaftige ridder. Hij is een twijfelende, nadenkende, soms ronduit depressieve kerel. Dat maakt hem menselijk en herkenbaar.
- Het stelt belangrijke vragen over moraliteit en rechtvaardigheid: Wat doe je als de mensen die macht hebben, corrupte dingen doen? Hoe ver ga je voor wraak? Lastige vragen, hè?
Dus, is er echt iets rot in het huidige Denemarken?
Nu komt het interessante gedeelte. Denemarken staat over het algemeen bekend als een van de meest gelukkige, welvarende, en minst corrupte landen ter wereld. Ze scoren hoog op de Happiness Index, hebben een fantastisch sociaal vangnet, en een koninklijke familie die über-schattig is (serieus, Google "Prins Christian Denemarken" en smelt weg). Dus, op het eerste gezicht lijkt er weinig rot te zijn.
Maar... laten we eens wat dieper graven:
Kritiek op het "hygge"-gevoel
Denemarken heeft "hygge" geëxporteerd naar de rest van de wereld. Dat is dat gezellige, knusse, tevreden gevoel dat je krijgt van kaarsjes, warme chocolademelk en fijne mensen om je heen. Heerlijk, toch? Nou, sommige mensen vinden dat "hygge" ook een manier is om problemen te verdoezelen. Het zou een façade kunnen zijn die de werkelijke uitdagingen van de Deense samenleving maskeert, zoals:
- Toenemende sociale ongelijkheid: Hoewel Denemarken een relatief egalitaire samenleving heeft, is de ongelijkheid, net als in de meeste westerse landen, aan het toenemen.
- Integratieproblemen: Denemarken heeft, net als veel andere Europese landen, te maken met uitdagingen op het gebied van integratie van immigranten.
- Mentale gezondheidsproblemen: Zelfs in een gelukkig land als Denemarken zijn er mensen die worstelen met depressie en andere psychische aandoeningen. Misschien voelen ze zich schuldig om ongelukkig te zijn in zo'n "perfect" land?
Politieke controverse en vreemdelingenbeleid
De laatste jaren is er in Denemarken veel te doen geweest over het strenge vreemdelingenbeleid. De Deense overheid heeft een aantal maatregelen genomen die door sommigen als xenofoob en discriminerend worden beschouwd. Denk aan het in beslag nemen van waardevolle spullen van vluchtelingen (wat later werd afgezwakt) en het aanscherpen van de eisen voor gezinshereniging. Niet zo hygge! Dit heeft geleid tot internationale kritiek en de vraag of Denemarken zijn liberale waarden aan het verloochenen is.
De Deense Mink-gate
En dan was er nog de mink-gate. Tijdens de coronapandemie besloot de Deense regering om alle nertsen in het land te ruimen, omdat er een gemuteerd virus was ontdekt dat mogelijk de effectiviteit van vaccins zou kunnen bedreigen. Dat op zich was al dramatisch voor de nertsenfokkers, maar het bleek later dat de regering geen wettelijke basis had om die beslissing te nemen. Er ontstond een enorm politiek schandaal, en de premier kwam zwaar onder vuur te liggen. Oeps! Een moderne Hamlet-achtige tragedie, maar dan met veel meer nertsen.
Conclusie: Is Denemarken echt zo rot als in Hamlet?
Nee, natuurlijk niet! Denemarken is geen rijk van duisternis en corruptie zoals in Hamlet. Maar het is belangrijk om te erkennen dat zelfs in de meest paradijselijke landen, er nog steeds problemen zijn. De uitdaging is om die problemen aan te pakken zonder de positieve aspecten van de Deense samenleving te verliezen. Om te leren van de fouten uit het verleden (zoals de nertsen-gate) en te blijven streven naar een eerlijkere en inclusievere samenleving.
Dus, de volgende keer dat je iemand hoort zeggen: "Er is iets rot in de staat Denemarken," weet je dat het niet alleen een citaat uit een toneelstuk is. Het is een herinnering dat waakzaamheid geboden is, zelfs in de meest gelukkige koninkrijken. En dat je altijd kritisch moet blijven kijken naar de wereld om je heen, stroopwafel of geen stroopwafel.
En nu, excuus, ik ga even een Deense kanelsnegle (kaneelbroodje) halen. Dat is vast niet rot. Hygge!
