Oké, even eerlijk: wie heeft er vroeger, toen de nachten lang waren en de zaklamp stiekem onder de deken brandde, niet gegriezeld van een goed verhaal? Zo'n verhaal dat je haren recht overeind zette en je de volgende dag met samengeknepen ogen door de donkere gang liep? Precies! En de kans is groot dat Alvin Schwartz daar een flinke rol in heeft gespeeld.
Weet je nog, die momenten op de camping? Iedereen zat in een kring rond het kampvuur, marshmallows werden bruin geblakerd en dan kwam er iemand met dé vraag: "Wie kent er een goed spookverhaal?" Of tijdens een logeerpartij, wanneer iedereen net iets te lang opbleef en de fluisterende stemmen langzaam harder werden? Het waren de perfecte momenten om de verhalen van Schwartz te delen. En ja, misschien durfde je daarna niet meer alleen naar de wc...
Waarom Scary Stories To Tell In The Dark nog steeds relevant is
Nu hoor ik je denken: "Alvin Schwartz? Is dat niet die man van die enge tekeningen?" Ja, dat is hem! Maar Scary Stories to Tell in the Dark is meer dan alleen enge plaatjes. Het is een verzameling volksverhalen, legendes en broodjeaapverhalen, herverteld met een knipoog en een flinke dosis horror. Het zijn verhalen die al generaties lang de ronde doen, maar die dankzij Schwartz een nieuw leven hebben gekregen.
Denk eens aan een liedje dat je kent. Je hebt het misschien al honderden keren gehoord, maar elke keer als je het hoort, voel je weer diezelfde emotie, diezelfde verbinding. De verhalen van Schwartz werken net zo. Ze raken aan iets diep in ons, een oeroude angst voor het onbekende, voor het donker dat schuilt om de hoek.
En dat is precies waarom ze zo belangrijk zijn. Ze herinneren ons eraan dat we mens zijn, dat we kwetsbaar zijn, maar ook dat we kracht kunnen vinden in het delen van verhalen, in het samen trotseren van onze angsten.
De aantrekkingskracht van het griezelen
Waarom vinden we het eigenlijk zo leuk om bang te zijn? Waarom kijken we naar horrorfilms, lezen we spookverhalen en bezoeken we spookhuizen? Het antwoord is verrassend simpel: adrenaline!
Wanneer we bang zijn, maakt ons lichaam adrenaline aan. Dat zorgt voor een verhoogde hartslag, snellere ademhaling en alertheid. Zodra de angst voorbij is, ebt die adrenaline weg en laten we een gevoel van opluchting en euforie achter. Alsof je net van een heftige achtbaan bent gestapt!
Schwartz' verhalen zijn meesters in het triggeren van die angst, zonder dat ze echt gevaarlijk zijn. Het is een veilige manier om je grenzen op te zoeken, om te ervaren wat het is om bang te zijn, zonder dat je er echt schade van ondervindt.
Denk maar aan die keer dat je per ongeluk je vinger stootte. Auw! Maar daarna ben je weer in orde en je kunt er achteraf misschien wel om lachen. De verhalen van Schwartz zijn een soort van "vinger stoten" maar dan voor je fantasie. Een beetje pijn, een beetje schrik, maar uiteindelijk ook een heleboel plezier.
De controversie rond de illustraties
Oké, laten we eerlijk zijn, de illustraties van Stephen Gammell waren... uhm... bijzonder. Sommigen vonden ze briljant, anderen ronduit angstaanjagend. Maar één ding is zeker: ze droegen enorm bij aan de impact van de verhalen.
Die vage, zwart-witte tekeningen met hun kronkelende lijnen en vervormde gezichten zorgden voor een sfeer van onbehagen die je niet snel vergat. Ze waren abstract genoeg om je eigen fantasie de vrije loop te laten, maar tegelijkertijd ook concreet genoeg om je echt de stuipen op het lijf te jagen.
Het is dan ook niet zo gek dat veel ouders bezwaar maakten tegen de boeken. Ze vonden de illustraties te eng voor hun kinderen en probeerden ze uit de bibliotheken te weren. En ergens snap ik dat wel. Als je 's nachts wakker wordt en je ziet zo'n tekening in het donker... Brrr!
Maar tegelijkertijd denk ik dat die controversie ook een deel van de aantrekkingskracht van de boeken was. Het verbodene, het spannende, het idee dat je iets las wat eigenlijk niet mocht. Dat maakte het allemaal nog veel interessanter!
Nieuwe versies, nieuwe illustraties, nieuwe discussies
In latere edities van Scary Stories to Tell In The Dark werden de illustraties vervangen door minder angstaanjagende tekeningen. Dit tot ongenoegen van vele fans van het eerste uur. De nostalgie voor de originele tekeningen is groot.
Je kunt het vergelijken met een favoriete trui die je al jaren hebt. Hij is misschien een beetje versleten, hij zit misschien niet meer perfect, maar je draagt hem nog steeds met plezier omdat hij je herinnert aan goede tijden. De originele illustraties zijn voor veel mensen zo'n trui. Ze horen bij de verhalen, ze zijn een onderdeel van de ervaring.
Scary Stories to Tell In The Dark: Meer dan alleen spookverhalen
Uiteindelijk zijn de Scary Stories to Tell In The Dark boeken meer dan alleen een verzameling spookverhalen. Ze zijn een stukje cultuur, een herinnering aan onze jeugd, een manier om met elkaar in contact te komen en onze angsten te overwinnen.
Dus de volgende keer dat je een kampvuur ziet branden, of een logeerpartij organiseert, denk dan eens aan Alvin Schwartz. Misschien durf je het aan om een van zijn verhalen te vertellen. Maar wees gewaarschuwd: je zou zomaar een nieuwe generatie bang kunnen maken!
En wie weet, misschien is dat wel het allermooiste van alles.
