Oké, laten we het even hebben over iets… gigantisch. Iets wat zo groot is, dat het je doet afvragen hoe je ooit je eigen kleine problemen serieus kon nemen. Ik heb het over de val van het Romeinse Rijk. Ja, ja, ik weet wat je denkt: "Geschiedenisles? Jeeej…" Maar echt, stay with me! Want eigenlijk is het verhaal van Rome, net als je eigen leven… maar dan op een veel, véél grotere schaal.
Denk er maar over na. Je begint jong, vol energie, je voelt je onoverwinnelijk. Je bouwt aan iets, een carrière, een relatie, een verzameling rare snuisterijen. En dan… dingen gebeuren. Je krijgt ruzie met je broer over wie de afstandsbediening mag hebben (lees: burgeroorlog!). Je partner zegt dat je te veel tijd besteedt aan World of Warcraft (lees: morele corruptie!). Je belastingaangifte wordt een puinhoop (lees: economische instabiliteit!). Zie je de parallel?
Edward Gibbon, die held, heeft er een boek van zes dikke delen over geschreven: "The History of the Decline and Fall of the Roman Empire." Dat is het soort boek dat je op je salontafel legt om indruk te maken op je bezoek. "Oh, dit? Gewoon een beetje luchtige lectuur…" Terwijl je er stiekem alleen maar de samenvatting op Wikipedia van hebt gelezen. Maar no worries, ik ga het je proberen uit te leggen zonder dat je in slaap valt.
Rome, Rome, waarom liet je ons zo in de steek?
Eerst even dit: Rome was huge. Echt gigantisch. Ze hadden alles: geweldige architectuur (aquaducten! theaters!), een indrukwekkend leger, en een cultuur die de hele wereld beïnvloedde. Ze waren een beetje zoals Apple, maar dan met zwaarden en sandalen. Iedereen wilde zijn zoals Rome. Iedereen wilde de nieuwste Romeinse gadgets (zoals een goed geoliede wagen met paarden ervoor, denk ik).
Maar ja, zelfs de beste Apple-producten gaan uiteindelijk kapot. Zo ook Rome. En Gibbon wilde weten: waarom? Waarom stortte dit machtige rijk in elkaar als een kaartenhuis?
Het begon allemaal met… te veel keuzes
Een van de dingen die Gibbon aanhaalt, is de politieke instabiliteit. Stel je voor: je staat in de supermarkt en je moet kiezen tussen 30 verschillende soorten yoghurt. Word je gek van, toch? Nou, stel je voor dat je moet kiezen wie de nieuwe keizer van Rome wordt. Iedereen had wel een mening, iedereen claimde recht te hebben op de troon, en het gevolg was: burgeroorlogen. Keizers werden vermoord, vervangen, weer vermoord… het was een grotere soapserie dan "Goede Tijden, Slechte Tijden." Alleen dan met meer bloedvergieten en minder cliffhangers (nou ja, misschien niet minder cliffhangers, maar wel andere).
Het was alsof de Romeinen een 'royal rumble' organiseerden, maar dan zonder regels en met veel meer doden. Het kostte enorm veel geld, energie en… je raadt het al: stabiliteit.
En toen kwamen de barbaren!
Natuurlijk, de Romeinen hadden ook last van 'ongedierte'. Niet de soort die je in je huis vindt (hoewel dat waarschijnlijk ook wel), maar de barbaren. Denk aan de Goten, de Vandalen, de Hunnen… allemaal jongens die zin hadden in een stukje van de Romeinse taart. Stel je voor: je hebt een mooi huis gebouwd, helemaal perfect, en dan komt er een groep luidruchtige toeristen binnen die alles overhoop halen en de halve inboedel meenemen. Dat is in principe wat de barbaren deden, maar dan met meer geweld en minder selfies.
De Romeinen probeerden ze eerst te verslaan, maar na een tijdje werden ze moe. Het was alsof je constant je kinderen achter de broek zit aan te jagen. En uiteindelijk, zoals elk kind ooit doet, wonnen ze. De barbaren kregen steeds meer macht, en de Romeinen konden ze niet meer stoppen.
Morele corruptie en dekadentie? Oei!
Gibbon had het ook over de 'morele corruptie' van de Romeinen. Oké, dit is waar het een beetje spicy wordt. Gibbon dacht dat de Romeinen een beetje te veel gingen feesten. Te veel wijn, te veel gladiatorengevechten, te veel… nou ja, laat ik het hier maar bij laten. Het was alsof ze vergeten waren wat belangrijk was. Ze waren meer bezig met hun eigen plezier dan met het runnen van het rijk.
Denk aan die ene collega die altijd te laat komt, constant zit te whatsappen en eigenlijk niks gedaan krijgt, maar toch gepromoveerd wordt. Dat is een beetje de vibe die Gibbon probeerde te beschrijven. De Romeinen waren lui geworden. Ze waren hun principes vergeten. En dat, beste mensen, kan dodelijk zijn, zeker voor een rijk.
Het is net alsof je een dieet volgt, en dan ineens besluit om elke dag een pizza te eten. Dat gaat niet goed komen.
Het Christendom? Een complicerende factor
Gibbon was een man van de Verlichting, en hij keek een beetje scheef naar het Christendom. Hij dacht dat het de Romeinen een beetje 'soft' maakte. In plaats van te vechten voor hun rijk, gingen ze bidden. En bidden is prima, maar het is niet echt effectief tegen een horde woedende barbaren.
Het Christendom bracht, volgens Gibbon, een soort passiviteit teweeg. Het was alsof de Romeinen dachten: "Ach, het komt wel goed, God zal ons redden." Maar God hielp ze niet. De barbaren waren nog steeds aan het plunderen en branden.
De les?
Dus, wat kunnen we leren van de val van het Romeinse Rijk? Nou, ten eerste: word niet te lui. Blijf werken aan jezelf, aan je relaties, aan je carrière. Zorg ervoor dat je niet ten onder gaat aan zelfgenoegzaamheid. Ten tweede: let op de politiek. Zorg ervoor dat je stem gehoord wordt, dat je betrokken bent bij wat er in de wereld gebeurt. En ten derde: waardeer wat je hebt. Rome dacht dat hun rijk voor eeuwig zou bestaan. Maar niets duurt eeuwig. Dus geniet van het moment, en waardeer de mensen om je heen.
En als je je ooit down voelt, bedenk dan dat zelfs het machtigste rijk ter wereld ten onder is gegaan. Dus wat je ook doormaakt, het valt waarschijnlijk in het niet bij de problemen die de Romeinen hadden. En dat is toch een geruststellende gedachte, nietwaar?
Dus, de volgende keer dat je je afvraagt waarom je relatie niet werkt, waarom je carrière stagneert, of waarom je belastingaangifte zo ingewikkeld is, denk dan aan Rome. En bedenk dat je niet de enige bent die worstelt. Sterker nog, je zit in goed gezelschap. Want zelfs de Romeinen konden het niet allemaal voor elkaar krijgen.
Nu ga ik even een pizza bestellen. Want hé, Rome is gevallen, maar dat betekent niet dat ik niet van het leven mag genieten!
