Zo, daar zitten we dan, met een kop koffie (of thee, als je zo’n type bent) en de dringende behoefte om het over De Resten Van Een Mens van Detlev van Heest te hebben. Een boek, laat ik het zo zeggen, dat je niet even snel leest om vervolgens vrolijk fluitend de dag in te gaan. Nee, dit is meer een boek voor een regenachtige zondagmiddag, onder een dekentje, met een borrelglaasje advocaat (of iets sterkers, laten we eerlijk zijn).
Waar gaat het eigenlijk over?
Nou, De Resten Van Een Mens is een beetje... hoe zal ik het zeggen... een bijzondere kijk op de Nederlandse samenleving. Het draait allemaal om Hans van Maren, een man wiens leven op zijn zachts gezegd nogal... chaotisch is. Hij zwalkt door het leven, worstelt met liefde (of het gebrek eraan), en heeft zo'n beetje alle pech van de wereld aan zijn kont hangen. Serieus, als pech een Olympische sport was, dan was Hans zeker goud gaan halen. Hij is een soort wandelende, sprekende, zeer onfortuinlijke magneet voor problemen.
Het boek is een collectie van korte verhalen, dus je krijgt telkens een hapklaar brokje ellende voorgeschoteld. Lekker toch? Elk verhaal is een klein drama op zich, een miniatuur-catastrofe. Denk aan kapotte relaties, mislukte carrières, en een algemeen gevoel van: "Waarom overkomt mij dit nou weer?!" Ik bedoel, we kennen het allemaal wel een beetje, toch? Alleen dan tien keer erger.
Maar, en dit is belangrijk, het is niet alleen maar kommer en kwel. Van Heest heeft een ongelooflijk scherpe pen en een droge humor die je, ondanks alle ellende, toch af en toe laat grinniken. Het is een beetje alsof je naar een ongeluk kijkt, maar dan met een zak popcorn in je hand. Ethisch verantwoord? Misschien niet helemaal. Vermakelijk? Absoluut.
Een paar van mijn favoriete momenten (zonder al te veel te spoilen)
- Die keer dat Hans probeerde een romantisch etentje te organiseren en het volledig in de soep liep. Letterlijk. (En figuurlijk, want zijn relatie strandde ook). Het was zo'n ramp dat zelfs Gordon Ramsay er nog een burn-out van zou krijgen.
- Het verhaal over zijn pogingen om een baan te vinden. Serieus, ik heb nog nooit iemand zo creatief zien falen. Hij probeerde zo'n beetje alles, van clown tot professioneel koikarperschoonmaker (ja, dat is blijkbaar een ding).
- En dan die vakantie naar Spanje... Oh boy. Laat ik het zo zeggen: hij kwam terug met meer zonnebrand en minder zelfrespect.
Wat maakt dit boek nou zo... speciaal?
Het ding met Van Heest is dat hij niet wegloopt van de rauwe realiteit. Hij beschrijft de donkere kantjes van het leven zonder er een doekje om te winden. Het is soms pijnlijk eerlijk, en dat is juist wat het zo goed maakt. Het is alsof hij een spiegel voorhoudt, en je ziet jezelf (of iemand die je kent) terug in de chaos en de onvolmaaktheden.
Bovendien is zijn schrijfstijl gewoonweg briljant. Hij is een meester in het observeren van menselijk gedrag en het vertalen daarvan naar scherpe dialogen en rake beschrijvingen. Zijn zinnen zijn als kleine mesjes, die je soms ongemerkt snijden, maar je uiteindelijk wel laten nadenken. Het is alsof je een gesprek voert met een cynische, maar toch wel charmante barman, die alle antwoorden (en de beste verhalen) heeft.
Maar er is meer! Het is niet alleen maar cynisme en ellende. Er zit ook een soort van compassie in zijn verhalen. Hij veroordeelt zijn personages niet, maar laat ze zien in al hun gebrekkigheid en kwetsbaarheid. En dat maakt ze juist zo herkenbaar en menselijk. Je gaat stiekem toch een beetje van Hans houden, ondanks al zijn stommiteiten.
Voor wie is dit boek?
Nou, als je op zoek bent naar een vrolijk en luchtig verhaal, dan kun je dit boek misschien beter overslaan. Dit is meer iets voor mensen die houden van:
- Zwarte humor
- Rauwe realiteit
- Karaktergedreven verhalen
- Een flinke dosis cynisme
- Boeken die je aan het denken zetten (en misschien een beetje depressief maken, maar op een goede manier).
Dus, als je jezelf herkent in bovenstaande beschrijving, dan is De Resten Van Een Mens zeker de moeite waard. Bereid je voor op een achtbaan van emoties, een flinke dosis herkenbaarheid, en een paar harde lachbuien (tussen de tranen door).
Een paar kritiekpuntjes (want niemand is perfect)
Oké, eerlijk is eerlijk, er zijn ook wel een paar dingen die me een beetje stoorden. Soms voelde het alsof de verhalen een beetje te los van elkaar stonden. Ik miste soms een rode draad, een overkoepelend thema dat de verhalen meer met elkaar verbond. Het voelde een beetje als een verzameling losse anekdotes, in plaats van een samenhangend geheel. Maar hey, misschien is dat ook wel de bedoeling. Het leven is immers ook niet altijd even samenhangend.
En soms werd ik een beetje moe van al die ellende. Ik bedoel, hoeveel pech kan één man hebben? Op een gegeven moment dacht ik: "Kom op Hans, trek het nou eens even recht!" Maar ja, dat is natuurlijk ook wel weer de charme van het boek. Het laat zien dat het leven niet altijd eerlijk is, en dat sommige mensen gewoon meer tegenslag te verwerken krijgen dan anderen.
Conclusie: Een aanrader?
Ondanks de kritiekpuntjes is De Resten Van Een Mens absoluut een aanrader. Het is een bijzonder en krachtig boek dat je niet snel zult vergeten. Van Heest is een meester in het beschrijven van de menselijke conditie, met al zijn imperfecties en absurditeiten. Het is een boek dat je aan het lachen maakt, aan het huilen, en aan het nadenken. En dat is toch uiteindelijk wat we willen, toch? Een boek dat je raakt, dat je bijblijft, en dat je een beetje anders naar de wereld laat kijken. Dus pak een kop koffie, zet je schrap, en duik in de wereld van Hans van Maren. Je zult er geen spijt van krijgen (behalve misschien als je te gevoelig bent voor cynisme, dan misschien wel).
En als je het boek uit hebt, kom dan even terug. Dan kunnen we er samen nog eens over napraten. Misschien met een borrelglaasje advocaat erbij. Proost!
