De Zeven Vinkjes Hoe Mannen Zoals Ik De Baas Spelen

Oké, even eerlijk: we kennen het allemaal wel, toch? Dat gevoel dat je ergens binnenstapt en sommige mensen net even wat makkelijker door de mazen van het net glippen dan anderen. Alsof ze een soort onzichtbare VIP-pas hebben. Nou, de kans is groot dat die mensen, of in ieder geval een groot deel ervan, voldoen aan de beruchte ‘Zeven Vinkjes’. En ja, ik bekijk het hier even vanuit een mannelijk perspectief, sorry not sorry.

Die "Zeven Vinkjes", bedacht door Joris Luyendijk, zijn eigenlijk een soort checklist voor maatschappelijke privileges. Het zijn allemaal kenmerken die, als je ze bezit, je leven significant makkelijker maken. Het is alsof je een voorsprong krijgt in de race, nog voordat het startschot überhaupt is gegeven. Alsof je op een elektrische fiets zit terwijl de rest op een omafiets met lekke band zit te ploeteren. Je kunt de race verliezen, natuurlijk, maar de odds zijn wel een stuk gunstiger, zeg maar.

Wat zijn dan die magische vinkjes?

Laten we ze eens even onder de loep nemen, met een knipoog, natuurlijk. Want we hoeven het allemaal niet super serieus te nemen, toch?

1. Man

Tja, daar begint het al. Als man heb je statistisch gezien al een voetje voor. Het is niet eerlijk, en het zou niet zo moeten zijn, maar de realiteit is dat mannen nog steeds, in bepaalde sectoren en op bepaalde posities, sneller worden aangenomen en gepromoveerd. Alsof de sollicitatiecommissie stiekem denkt: "Ah, een vent, die zal wel leiding kunnen geven!" Terwijl de meest incompetente baas die ik ooit heb gehad, toevallig ook een man was. Toeval bestaat niet, zeggen ze dan...

2. Wit

Helaas, ook hier geldt: statistisch gezien heb je als witte persoon minder last van discriminatie. Het is een pijnlijk onderwerp, maar we moeten er eerlijk over zijn. Het is alsof je met een neutrale avatar in het leven start, terwijl anderen al meteen met een stigma beginnen. Alsof je een blanco canvas hebt, terwijl anderen al een voorgetekende schets hebben waar ze zich aan moeten conformeren. Een ongekende voorsprong.

3. Hetero

Oké, nog eentje die gevoelig ligt. Maar ook hier: als hetero heb je over het algemeen minder te maken met vooroordelen en discriminatie. Het is alsof je automatisch bij de "normale" groep hoort, zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Alsof je meteen een "like" krijgt van de maatschappij, puur omdat je bent wie je bent. En laten we eerlijk zijn, wie wil er nou niet automatisch een like krijgen?

4. Hoogopgeleide ouders

Dit is een cruciale. Met hoogopgeleide ouders krijg je vaak een steviger fundament mee. Je groeit op in een omgeving waar leren wordt gestimuleerd, waar boeken worden gelezen en waar er over intellectuele dingen wordt gepraat. Het is alsof je een voorsprong krijgt op de basisprincipes van het spel. Alsof je al een paar jaar wiskunde hebt gehad voordat de rest eraan begint. En laten we niet vergeten de connecties. Je kent via je ouders weer andere mensen, die misschien weer een handje kunnen helpen. Dat is een beetje de "vriendjespolitiek" kant ervan, maar het is wel de realiteit. Netwerken is alles.

5. Gymnasium gedaan

Het gymnasium staat bekend om zijn strenge selectie en hoge niveau. Het is alsof je een soort trainingskamp hebt doorlopen voor de elite. Je hebt geleerd om hard te werken, om te presteren onder druk en om kritisch te denken. En laten we eerlijk zijn, dat zijn allemaal vaardigheden die goed van pas komen in het latere leven. Het is alsof je al een paar marathons hebt gelopen voordat je aan de echte begint. Dat gymnasium-stempel op je cv kan soms deuren openen die anders gesloten zouden blijven.

6. Gestudeerd aan een universiteit

Een universitair diploma is nog steeds een waardevol papiertje. Het laat zien dat je in staat bent om een complexe studie af te ronden, om zelfstandig te werken en om kritisch te denken. Het is alsof je een soort "expert badge" hebt verdiend. Het is niet zo dat mensen met een HBO-opleiding minder competent zijn, absoluut niet! Maar een universitair diploma heeft nog steeds een bepaalde status. Alsof je een Ferrari rijdt, terwijl de rest in een Volkswagen rijdt. Beide kunnen je van A naar B brengen, maar de Ferrari trekt net iets meer aandacht.

7. Geen strafblad

Deze is misschien wat voor de hand liggend, maar hij is wel cruciaal. Een schoon strafblad is essentieel voor een succesvolle carrière. Het is alsof je een blanco pagina hebt, waar je je eigen verhaal op kunt schrijven. Een strafblad kan je kansen aanzienlijk beperken, zeker in bepaalde sectoren. Het is alsof je met een handicap begint, waardoor je harder moet werken om hetzelfde te bereiken als anderen. Geen gekke dingen doen, dus.

En nu? Wat moeten we hiermee?

Nou, niet gelijk in paniek raken en al je privileges gaan afzweren. Het is niet de bedoeling dat we in een identiteitscrisis belanden. Het gaat erom dat we ons bewust zijn van deze privileges. Dat we ons realiseren dat niet iedereen dezelfde startpositie heeft. En dat we, als we zelf een paar vinkjes hebben, een verantwoordelijkheid hebben om anderen te helpen. Om deuren te openen, om kansen te creëren en om een stem te geven aan degenen die minder gehoord worden.

Het is niet zo dat we onze eigen successen moeten bagatelliseren. Je harde werk en talent zijn nog steeds belangrijk. Maar het is wel belangrijk om te erkennen dat je ook een beetje geluk hebt gehad. Dat je bent geboren met een paar voordelen die anderen niet hebben. En dat je die voordelen kunt gebruiken om de wereld een beetje eerlijker te maken. Zie het als een soort maatschappelijke terugbetalingsregeling. Je hebt een voorsprong gekregen, nu is het tijd om wat terug te doen.

En laten we eerlijk zijn, het is toch ook een stuk leuker om in een maatschappij te leven waar iedereen gelijke kansen heeft? Waar talent wordt beloond, ongeacht je achtergrond? Waar je niet wordt beoordeeld op basis van je huidskleur, je seksuele geaardheid of de opleiding van je ouders? Dat is toch een wereld waar we allemaal naartoe zouden moeten werken?

Dus, laten we die zeven vinkjes niet negeren. Laten we ze omarmen als een wake-up call. En laten we er samen voor zorgen dat die VIP-pas voor iedereen toegankelijk wordt. Want uiteindelijk willen we toch allemaal gewoon eerlijk behandeld worden? En een beetje geluk hebben, dat mag ook, toch? Maar wel geluk dat gebaseerd is op gelijke kansen, niet op privilege. Eerlijk zullen we alles delen!