De Reynaert Leven Met Een Middeleeuws Meesterwerk

Hé hallo! Zin in een bakkie en een beetje middeleeuwse roddel? Mooi! Want ik moet je écht iets vertellen over Van den vos Reynaerde. Ja, je leest het goed, die oude vos uit de middeleeuwen. Klinkt saai? Wacht maar, 't wordt nog leuk. Trust me.

Weet je, dat verhaal is eigenlijk net een aflevering van een reality-tv-serie, maar dan zonder Instagram filters en mét heel veel dieren. Serieus, wie had gedacht dat een middeleeuws meesterwerk zo… uhm… herkenbaar kon zijn?

De Reynaert Saga: Drama, Intrige en Véél Bedrog

Dus, waar gaat het nou over? Nou, in het kort: Reynaert de vos is een gigantische schoft. Echt, een master in het bedriegen en manipuleren van iedereen om hem heen. Koning Nobel de leeuw probeert de boel recht te trekken, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan, geloof me. Denk aan de Real Housewives, maar dan met een leeuw als presentator en een vos met een wel erg losse moraal. Zie je het al voor je?

Wie is wie in dit bizarre dierenrijk?

Even een snelle introductie tot de cast, want anders raak je helemaal de kluts kwijt:

  • Reynaert de vos: De ster van de show (of beter gezegd: de schurk). Slim, sluw en altijd op zoek naar een makkelijke prooi. Eigenlijk een beetje zoals die ene collega die altijd jouw lunch probeert te stelen, maar dan met een vacht.
  • Koning Nobel de leeuw: De koning, die probeert de orde te bewaren, maar vaak te naïef is voor Reynaerts streken. Tja, zelfs koningen kunnen zich laten foppen, hè?
  • Isengrijn de wolf: Reynaerts aartsvijand (of toch niet?), die constant probeert Reynaert te slim af te zijn. Maar laten we eerlijk zijn, Isengrijn is niet de slimste van het stel. Een beetje de Homer Simpson van het dierenrijk.
  • Bruun de beer: Een beetje dommig en makkelijk te manipuleren. Reynaert stuurt hem zo het bos in (letterlijk!).
  • Cantecleer de haan: De haan die bijna door Reynaert wordt opgegeten. Een cruciale rol, want het is Cantecleers klacht die alles in gang zet!

Snappie? Goed! Dan kunnen we verder met het sappige gedeelte.

Waarom is Reynaert zo... populair?

Oké, dus Reynaert is een bedrieger, een leugenaar en een moordenaar (beetje overdreven misschien, maar 't is wel een beetje waar). Waarom vinden we hem dan toch zo interessant? Misschien omdat hij de duistere kant van onszelf vertegenwoordigt? Oef, dat werd ineens filosofisch… Sorry!

vzw Reynaertgenootschap
vzw Reynaertgenootschap

Maar serieus, Reynaert is snel, slim en hij durft risico's te nemen. Hij laat zich niet leiden door regels of autoriteit. In een wereld vol regels en verplichtingen is dat best aantrekkelijk, toch? Plus, hij weet zich altijd uit de nesten te werken, hoe diep hij er ook in zit. Een soort middeleeuwse survival expert. Of een politicus, kies maar.

En laten we eerlijk zijn, de andere dieren zijn ook niet bepaald lieverdjes. Isengrijn is hebzuchtig, Bruun is dom, Nobel is naïef… Reynaert is misschien wel de enige die eerlijk is over zijn intenties. Op een verdraaide manier natuurlijk.

Reynaert: Meer dan een Vos, een Spiegel voor de Maatschappij

Van den vos Reynaerde is niet zomaar een leuk verhaaltje voor kinderen. Het is een satire, een kritiek op de middeleeuwse maatschappij. De adel, de kerk, de rechtspraak… iedereen krijgt er van langs. Het is net een spiegel die wordt voorgehouden aan de samenleving, met alle gebreken en hypocrisieën die daarbij horen.

de lage landen Dit is de Vlaamse canon in zestig vensters
de lage landen Dit is de Vlaamse canon in zestig vensters

Denk er maar eens over na: Koning Nobel is blind voor de misstanden in zijn rijk. De rechters zijn corrupt en laten zich omkopen. De kerkelijke figuren zijn hypocriet en zelfzuchtig. Klinkt dat bekend? Misschien een beetje te bekend… Het verhaal laat zien dat macht corrumpeert, en dat geldt blijkbaar niet alleen voor mensen.

Daarnaast kaart het verhaal thema's aan zoals rechtvaardigheid, verraad en de strijd tussen arm en rijk. Het is een soort middeleeuwse Game of Thrones, maar dan zonder draken en met meer vossen. Of misschien ook wel met draken, maar dan symbolisch. Je snapt wat ik bedoel.

En wat te denken van de taal? Die is vaak lekker grof en direct. Geen politiek correct gezwets, maar eerlijke, onverbloemde taal. Alsof je de middeleeuwen zelf hoort schelden. Dat maakt het verhaal ook zo levendig en boeiend.

Reynaert in de 21e Eeuw: Nog steeds Relevant?

De vraag is: is Van den vos Reynaerde nog steeds relevant in de 21e eeuw? Is een verhaal van meer dan 700 jaar oud nog steeds de moeite waard om te lezen? Absoluut!

Lezing Frits van Oostrom over De Reynaert - Adverteren Rotterdam | De
Lezing Frits van Oostrom over De Reynaert - Adverteren Rotterdam | De

De thema's die in het verhaal aan bod komen, zijn tijdloos. Machtsmisbruik, corruptie, bedrog… het is nog steeds aan de orde van de dag. Sterker nog, met de opkomst van fake news en sociale media is Reynaert misschien wel relevanter dan ooit. We leven in een wereld waar iedereen elkaar probeert te slim af te zijn, net als in het verhaal.

Dus, als je op zoek bent naar een verhaal dat je aan het denken zet, dat je laat lachen én dat je een spiegel voorhoudt, dan moet je Van den vos Reynaerde zeker eens lezen. Je zult er geen spijt van krijgen (behalve misschien als je net een kip hebt gekocht).

En wie weet, misschien herken je wel wat van Reynaert in jezelf… Of in je baas… Of in die ene buurman… Niet doorvertellen hè?

de lage landen Een historische Reynaert voor de eenentwintigste eeuw
de lage landen Een historische Reynaert voor de eenentwintigste eeuw

Trouwens, wist je dat er nog steeds mensen zijn die geïnspireerd zijn door Reynaert? Er zijn boeken geschreven, toneelstukken opgevoerd, films gemaakt… De vos is springlevend! Zelfs in de moderne kunst duikt hij af en toe op. Kijk maar eens op Google afbeeldingen, je staat versteld!

Reynaert: Een Blijvertje

Dus, de volgende keer dat je je verveelt, pak dan Van den vos Reynaerde erbij. Of lees er online over, natuurlijk. Er is genoeg te vinden. Het is een verhaal dat je blijft verrassen, dat je aan het lachen maakt en dat je stof tot nadenken geeft. En het is een verhaal dat bewijst dat de middeleeuwen allesbehalve saai waren!

Oké, genoeg gekletst over vossen en leeuwen. Tijd voor een nieuw bakkie! En misschien een koekje? Enne… bedenk je wel twee keer voor je die collega vertrouwt die altijd zo aardig doet... Je weet maar nooit, hè? 😉

Tot de volgende roddelronde!

Frits van Oostrom vertelt over zijn boek De Reynaert Reynaert is een trickster de lage landen Waarom Reynaert en Vlaanderen niet gescheiden leverbaar Zeevonken | Frits van Oostrom over De Reynaert | De Oostkerk Zeevonken | Frits van Oostrom over De Reynaert | De Oostkerk Gruwelijk en grappig: Van Oostrom laat zien waarom Reynaert de Vos nog TAALFILOSOFIETJE: EMERITUS. In mei wordt Frits van Oostrom emeritus vzw Reynaertgenootschap Henning Pieterse se nuwe vertaling wys Reinaard is onverminderd ’n bron TAALFILOSOFIETJE: EMERITUS. In mei wordt Frits van Oostrom emeritus Twee Maanden Middeleeuwen | preHistorisch Dorp Colloquium Metamorfosen van een politieke vos: verslag - Liberas de lage landen Dit is de Vlaamse canon in zestig vensters reinardie – Instituut voor de Nederlandse Taal TAALFILOSOFIETJE: EMERITUS. In mei wordt Frits van Oostrom emeritus Meesterlijk maakwerk