Ken je dat? Dat je lekker in de tuin zit, met een ijskoud biertje of een dampende kop thee (afhankelijk van het Nederlandse weer, natuurlijk), en je hoort zo'n zoemend, tjirpend geluid? Iets dat een beetje klinkt als een miniatuur grasmaaier die een concert geeft? Grote kans dat je te maken hebt met een lid van de Auchenorrhyncha, de onderorde van de Halfvleugeligen. En nee, dat is geen exotische cocktailnaam, maar gewoon de wetenschappelijke term voor een reusachtige familie van beestjes: cicaden, lantaarndragers, dwergcicaden en bladhaantjes om er maar een paar te noemen!
Wat zijn Auchenorrhyncha eigenlijk?
Laten we eerlijk zijn, die wetenschappelijke namen, daar wordt niemand echt vrolijk van. Probeer maar eens op een verjaardag enthousiast te vertellen over "de fascinerende morfologie van de Auchenorrhyncha" - gegarandeerd dat je de enige bent die het nog leuk vindt. Maar vergis je niet, ze zijn echt overal! Denk aan die groene beestjes die op je rozen zitten, die je bladeren helemaal leegzuigen? Yep, Auchenorrhyncha. Die irritante cicaden die een oorverdovend lawaai maken in de zomer? Ook Auchenorrhyncha. Het zijn een soort van undercover agents van de insectenwereld, stiekem actief in onze tuinen en parken, zonder dat we er echt bij stilstaan.
Het woord "Halfvleugeligen" (Hemiptera) komt van het feit dat ze twee soorten vleugels hebben. De voorvleugels zijn deels verhard, een soort van beschermende schilden, terwijl de achtervleugels dun en vliezig zijn. Zie het als een auto met een half-open dak. Handig voor een zomers briesje, maar toch bescherming als het begint te regenen! Een beetje zoals het Nederlandse klimaat, eigenlijk.
Zoetekauwen met prikkers: hoe ze leven.
Wat doen deze beestjes de hele dag? Nou, voornamelijk sap zuigen. En dan niet sap van Appie Hein, maar plantensap! Ze hebben een soort van ingebouwde rietjes, stiletachtige monddelen, waarmee ze door de bladeren en stengels van planten prikken en al het lekkere, zoete sap eruit zuigen. Stel je voor dat je de hele dag niks anders zou doen dan door een milkshake rietje lurken... klinkt best aantrekkelijk, toch?
En dan dat geluid, hè? Dat getjirp en gezoem. Dat is meestal de man die de dame probeert te versieren. Het is een soort van insecten-serenade, al is het voor ons soms meer een oorverdovend lawaai. Het is alsof je buurman besluit om midden in de nacht op zijn elektrische gitaar te gaan oefenen... alleen dan honderden keren harder.
Auchenorrhyncha in je tuin: vriend of vijand?
De hamvraag: zijn deze beestjes nou goed of slecht voor je tuin? Het antwoord is, zoals zo vaak, ingewikkeld. Sommige Auchenorrhyncha, zoals bepaalde soorten cicaden en dwergcicaden, kunnen flinke schade aanrichten aan je planten. Ze zuigen niet alleen het sap uit de bladeren, waardoor ze geel en slap worden, maar ze kunnen ook ziektes overbrengen. Alsof je plant niet al genoeg stress heeft van de slakken!
Aan de andere kant zijn er ook Auchenorrhyncha die nuttig zijn. Sommige soorten helpen bijvoorbeeld bij de bestuiving van planten, of ze eten andere schadelijke insecten. Het is dus niet allemaal kommer en kwel! Zie het als een soort van natuurlijk evenwicht in je tuin. Een beetje yin en yang, zeg maar.
Wat kun je eraan doen?
Als je echt last hebt van Auchenorrhyncha in je tuin, zijn er een paar dingen die je kunt doen. Vermijd chemische bestrijdingsmiddelen zoveel mogelijk, want die zijn vaak schadelijk voor alle insecten, ook de nuttige. Probeer liever natuurlijke methoden, zoals het aantrekken van natuurlijke vijanden van de Auchenorrhyncha, zoals lieveheersbeestjes en gaasvliegen. Die smullen van bladluizen en andere kleine insecten, inclusief Auchenorrhyncha. Het is een soort van oorlog in je tuin, maar dan een hele biologische oorlog!
Je kunt ook proberen om je planten sterker te maken, zodat ze beter bestand zijn tegen een aanval. Zorg voor voldoende water en voeding, en snoei je planten regelmatig. Een gezonde plant kan meer hebben dan een zwakke plant. Het is net als met mensen: als je fit en gezond bent, ben je minder vatbaar voor ziektes.
De Auchenorrhyncha: meer dan alleen maar insecten.
De volgende keer dat je in je tuin zit en je hoort dat getjirp en gezoem, kijk dan eens wat beter. Probeer te ontdekken welke Auchenorrhyncha er in jouw tuin leven. Misschien ontdek je wel een hele nieuwe wereld van kleine beestjes met fascinerende levens. En wie weet, misschien ga je ze zelfs een beetje waarderen, ondanks dat ze soms een beetje irritant kunnen zijn.
Het zijn tenslotte maar kleine beestjes, die gewoon proberen te overleven. En net als wij, willen ze ook gewoon een beetje genieten van het leven. Zelfs al is dat leven voornamelijk sap zuigen en proberen een partner te vinden. Het is een soort van kleine, insectenversie van ons eigen leven, maar dan zonder de files en de belastingaangifte. Klinkt eigenlijk best aantrekkelijk, als je erover nadenkt…
Dus, de volgende keer dat je denkt "Wat zit er nou weer in mijn tuin?", denk dan aan de Auchenorrhyncha. De onbezongen helden (en soms schurken) van de insectenwereld. Ze zijn overal, en ze zijn fascinerend. En wie weet, misschien geven ze je wel een beetje meer respect voor de kleine dingen in het leven. Of op zijn minst een goede reden om een extra biertje te pakken en te genieten van het getjirp en gezoem in je tuin.
